2.10.5 Problem 20
Internal
problem
ID
[13382]
Book
:
Handbook
of
exact
solutions
for
ordinary
differential
equations.
By
Polyanin
and
Zaitsev.
Second
edition
Section
:
Chapter
1,
section
1.2.
Riccati
Equation.
subsection
1.2.6-2.
Equations
with
cosine.
Problem
number
:
20
Date
solved
:
Wednesday, December 31, 2025 at 02:12:04 PM
CAS
classification
:
[_Riccati]
2.10.5.1 Solved using first_order_ode_riccati
36.366 (sec)
Entering first order ode riccati solver
\begin{align*}
2 y^{\prime }&=\left (\lambda +a -\cos \left (\lambda x \right ) a \right ) y^{2}+\lambda -a -\cos \left (\lambda x \right ) a \\
\end{align*}
In canonical form the ODE is \begin{align*} y' &= F(x,y)\\ &= -\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a y^{2}}{2}+\frac {a y^{2}}{2}+\frac {\lambda y^{2}}{2}+\frac {\lambda }{2}-\frac {a}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2} \end{align*}
This is a Riccati ODE. Comparing the ODE to solve
\[
y' = \textit {the\_rhs}
\]
With Riccati ODE standard form \[ y' = f_0(x)+ f_1(x)y+f_2(x)y^{2} \]
Shows
that \(f_0(x)=\frac {\lambda }{2}-\frac {a}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}\), \(f_1(x)=0\) and \(f_2(x)=-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\). Let \begin{align*} y &= \frac {-u'}{f_2 u} \\ &= \frac {-u'}{u \left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right )} \tag {1} \end{align*}
Using the above substitution in the given ODE results (after some simplification) in a second
order ODE to solve for \(u(x)\) which is
\begin{align*} f_2 u''(x) -\left ( f_2' + f_1 f_2 \right ) u'(x) + f_2^2 f_0 u(x) &= 0 \tag {2} \end{align*}
But
\begin{align*} f_2' &=\frac {a \lambda \sin \left (\lambda x \right )}{2}\\ f_1 f_2 &=0\\ f_2^2 f_0 &=\left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right )^{2} \left (\frac {\lambda }{2}-\frac {a}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}\right ) \end{align*}
Substituting the above terms back in equation (2) gives
\[
\left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right ) u^{\prime \prime }\left (x \right )-\frac {a \lambda \sin \left (\lambda x \right ) u^{\prime }\left (x \right )}{2}+\left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right )^{2} \left (\frac {\lambda }{2}-\frac {a}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}\right ) u \left (x \right ) = 0
\]
Unable to solve. Will ask Maple to solve
this ode now.
The solution for \(u \left (x \right )\) is
\begin{equation}
\tag{3} u \left (x \right ) = c_1 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}+c_2 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x
\end{equation}
Taking derivative gives \begin{equation}
\tag{4} u^{\prime }\left (x \right ) = \frac {c_1 \lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {c_1 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {c_2 \lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+\frac {c_2 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+i c_2 \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda
\end{equation}
Substituting equations (3,4) into (1) results in \begin{align*}
y &= \frac {-u'}{f_2 u} \\
y &= \frac {-u'}{u \left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right )} \\
y &= -\frac {\frac {c_1 \lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {c_1 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {c_2 \lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+\frac {c_2 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+i c_2 \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right ) \left (c_1 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}+c_2 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x \right )} \\
\end{align*}
Doing
change of constants, the above solution becomes \[
y = -\frac {\frac {\lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {c_3 \lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+\frac {c_3 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+i c_3 \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right ) \left (\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}+c_3 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x \right )}
\]
Summary of solutions found
\begin{align*}
y &= -\frac {\frac {\lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}}{2}+\frac {c_3 \lambda \cos \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+\frac {c_3 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \sin \left (\lambda x \right ) a \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x}{2}+i c_3 \,{\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\left (-\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{2}+\frac {a}{2}+\frac {\lambda }{2}\right ) \left (\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }}+c_3 \sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) {\mathrm e}^{-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2 \lambda }} \int \frac {i \left (\frac {\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}}{2}+a \right ) \sqrt {\frac {1}{2}-\frac {\cos \left (\lambda x \right )}{2}}\, {\mathrm e}^{\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{\lambda }} \lambda }{\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}d x \right )} \\
\end{align*}
2.10.5.2 ✓ Maple. Time used: 0.004 (sec). Leaf size: 122
ode:=2*diff(y(x),x) = (lambda+a-cos(lambda*x)*a)*y(x)^2+lambda-a-cos(lambda*x)*a;
dsolve(ode,y(x), singsol=all);
\[
y = \frac {-2 \,\operatorname {csgn}\left (\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )\right ) {\mathrm e}^{\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{\lambda }} c_1 \lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}-\lambda \int {\mathrm e}^{\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{\lambda }} \left (\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}+2 a \right ) \operatorname {csgn}\left (\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )\right )d x c_1 \cot \left (\frac {\lambda x}{2}\right )+2 i \cot \left (\frac {\lambda x}{2}\right )}{\lambda \int {\mathrm e}^{\frac {\cos \left (\lambda x \right ) a}{\lambda }} \left (\lambda \csc \left (\frac {\lambda x}{2}\right )^{2}+2 a \right ) \operatorname {csgn}\left (\sin \left (\frac {\lambda x}{2}\right )\right )d x c_1 -2 i}
\]
Maple trace
Methods for first order ODEs:
--- Trying classification methods ---
trying a quadrature
trying 1st order linear
trying Bernoulli
trying separable
trying inverse linear
trying homogeneous types:
trying Chini
differential order: 1; looking for linear symmetries
trying exact
Looking for potential symmetries
trying Riccati
trying Riccati sub-methods:
trying Riccati_symmetries
trying Riccati to 2nd Order
-> Calling odsolve with the ODE, diff(diff(y(x),x),x) = -a*lambda*sin(lambda
*x)/(-lambda-a+a*cos(lambda*x))*diff(y(x),x)-1/4*(-lambda-a+a*cos(lambda*x))*(a
*cos(lambda*x)+a-lambda)*y(x), y(x)
*** Sublevel 2 ***
Methods for second order ODEs:
--- Trying classification methods ---
trying a symmetry of the form [xi=0, eta=F(x)]
checking if the LODE is missing y
-> Heun: Equivalence to the GHE or one of its 4 confluent cases under a \
power @ Moebius
-> trying a solution of the form r0(x) * Y + r1(x) * Y where Y = exp(int\
(r(x), dx)) * 2F1([a1, a2], [b1], f)
-> Trying changes of variables to rationalize or make the ODE simpler
trying a quadrature
checking if the LODE has constant coefficients
checking if the LODE is of Euler type
trying a symmetry of the form [xi=0, eta=F(x)]
checking if the LODE is missing y
-> Trying a Liouvillian solution using Kovacics algorithm
A Liouvillian solution exists
Reducible group (found an exponential solution)
Group is reducible, not completely reducible
Solution has integrals. Trying a special function solution free of \
integrals...
-> Trying a solution in terms of special functions:
-> Bessel
-> elliptic
-> Legendre
-> Kummer
-> hyper3: Equivalence to 1F1 under a power @ Moebius
-> hypergeometric
-> heuristic approach
-> hyper3: Equivalence to 2F1, 1F1 or 0F1 under a power @ Mo\
ebius
-> Mathieu
-> Equivalence to the rational form of Mathieu ODE under a p\
ower @ Moebius
-> Heun: Equivalence to the GHE or one of its 4 confluent cases \
under a power @ Moebius
No special function solution was found.
<- Kovacics algorithm successful
Change of variables used:
[x = arccos(t)/lambda]
Linear ODE actually solved:
(4*a^3*t^3-4*a^3*t^2-12*a^2*lambda*t^2-4*a^3*t+8*a^2*lambda*t+12*a*\
lambda^2*t+4*a^3+4*a^2*lambda-4*a*lambda^2-4*lambda^3)*u(t)+(16*a*lambda^2*t+16\
*lambda^3*t-16*a*lambda^2)*diff(u(t),t)+(-16*a*lambda^2*t^3+16*a*lambda^2*t^2+1\
6*lambda^3*t^2+16*a*lambda^2*t-16*a*lambda^2-16*lambda^3)*diff(diff(u(t),t),t) \
= 0
<- change of variables successful
<- Riccati to 2nd Order successful
Maple step by step
\[ \begin {array}{lll} & {} & \textrm {Let's solve}\hspace {3pt} \\ {} & {} & 2 \frac {d}{d x}y \left (x \right )=\left (\lambda +a -a \cos \left (\lambda x \right )\right ) y \left (x \right )^{2}+\lambda -a -a \cos \left (\lambda x \right ) \\ \bullet & {} & \textrm {Highest derivative means the order of the ODE is}\hspace {3pt} 1 \\ {} & {} & \frac {d}{d x}y \left (x \right ) \\ \bullet & {} & \textrm {Solve for the highest derivative}\hspace {3pt} \\ {} & {} & \frac {d}{d x}y \left (x \right )=\frac {\left (\lambda +a -a \cos \left (\lambda x \right )\right ) y \left (x \right )^{2}}{2}+\frac {\lambda }{2}-\frac {a}{2}-\frac {a \cos \left (\lambda x \right )}{2} \end {array} \]
2.10.5.3 ✓ Mathematica. Time used: 7.324 (sec). Leaf size: 234
ode=2*D[y[x],x]==(\[Lambda]+a-a*Cos[\[Lambda]*x])*y[x]^2+\[Lambda]-a-a*Cos[\[Lambda]*x];
ic={};
DSolve[{ode,ic},y[x],x,IncludeSingularSolutions->True]
\begin{align*} y(x)&\to -\frac {2 \left (c_1 \cot \left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \int _1^xe^{-\frac {2 a \sin ^2\left (\frac {1}{2} \lambda K[1]\right )}{\lambda }} \left (\lambda \csc ^2\left (\frac {1}{2} \lambda K[1]\right )+2 a\right )dK[1]+2 c_1 \csc ^2\left (\frac {\lambda x}{2}\right ) e^{-\frac {2 a \sin ^2\left (\frac {\lambda x}{2}\right )}{\lambda }}+\cot \left (\frac {\lambda x}{2}\right )\right )}{2+2 c_1 \int _1^xe^{-\frac {2 a \sin ^2\left (\frac {1}{2} \lambda K[1]\right )}{\lambda }} \left (\lambda \csc ^2\left (\frac {1}{2} \lambda K[1]\right )+2 a\right )dK[1]}\\ y(x)&\to \frac {1}{2} \csc ^2\left (\frac {\lambda x}{2}\right ) \left (-\frac {4 e^{-\frac {2 a \sin ^2\left (\frac {\lambda x}{2}\right )}{\lambda }}}{\int _1^xe^{-\frac {2 a \sin ^2\left (\frac {1}{2} \lambda K[1]\right )}{\lambda }} \left (\lambda \csc ^2\left (\frac {1}{2} \lambda K[1]\right )+2 a\right )dK[1]}-\sin (\lambda x)\right ) \end{align*}
2.10.5.4 ✗ Sympy
from sympy import *
x = symbols("x")
a = symbols("a")
lambda_ = symbols("lambda_")
y = Function("y")
ode = Eq(a*cos(lambda_*x) + a - lambda_ - (-a*cos(lambda_*x) + a + lambda_)*y(x)**2 + 2*Derivative(y(x), x),0)
ics = {}
dsolve(ode,func=y(x),ics=ics)
NotImplementedError : The given ODE a*y(x)**2*cos(lambda_*x)/2 - a*y(x)**2/2 + a*cos(lambda_*x)/2 + a/2 - lambda_*y(x)**2/2 - lambda_/2 + Derivative(y(x), x) cannot be solved by the factorable group method